CONNECT studie 2

10-2024 tot 09-2028

Achtergrond: Steeds meer ouderen wonen en overlijden in een verpleeghuis, waar bewoners, familieleden en personeel regelmatig worden geconfronteerd met ernstige ziekte, het sterven en rouw. Ondanks de mogelijkheden voor verrijkte sociale interacties dankzij de aanwezigheid van personeel, vrijwilligers, medebewoners en bezoekers, blijkt uit onderzoek dat bewoners vaak worstelen met sociaal isolement en eenzaamheid. Verschillende factoren dragen bij aan een verlies van sociale verbondenheid, zoals oppervlakkige relaties met andere bewoners of personeel, gevoelens van uitsluiting, uitdagingen bij de omgang met bewoners met uiteenlopende cognitieve vermogens, en langdurige periodes van inactiviteit of slaap. Bovendien kunnen kwetsbaarheid en beperkingen in zintuiglijke, cognitieve of mobiliteitsfuncties die gepaard gaan met veroudering, interacties belemmeren. Er is aanzienlijk bewijs dat het belang van sociale verbondenheid voor het welzijn van bewoners gedurende hun gehele verblijf in het verpleeghuis aantoont, wat de urgentie onderstreept om het wijdverbreide probleem van sociale ontkoppeling aan te pakken.

Huidige onderzoeksleemten: Het onderzoek tot nu toe heeft zich voornamelijk gericht op interventies op individueel niveau en klinische interventies om de sociale verbondenheid bij bewoners van verpleeghuizen te verbeteren, maar minder op de manier waarop omgevingsfactoren (niet-klinische factoren) de sociale verbondenheid kunnen bevorderen. Zoals gedefinieerd in het theoretische model voor het innoveren van zorgomgevingen voor mensen met dementie van De Boer et al.1, omvatten omgevingsfactoren van een verpleeghuis de sociale (interacties met andere bewoners, personeel, familie, de bredere gemeenschap), fysieke (de gebouwde omgeving, buitenruimtes) en organisatorische (de manier waarop de zorg is georganiseerd, de organisatiecultuur) omgeving, die allemaal van invloed zijn op de dagelijkse interacties en het dagelijks functioneren van mensen. In de context van sociale verbondenheid is het echter onduidelijk wat de impact is van verschillende omgevingsbeleidsmaatregelen of -praktijken in verpleeghuizen op sociale verbondenheid, en of en hoe deze van invloed zijn op verschillende soorten bewoners. Gezien de complexiteit van deze kwestie is specifieke aandacht nodig voor bewoners met klinische of sociodemografische kwetsbaarheden, bijvoorbeeld mensen in de laatste levensfase, met beperkte cognitieve vaardigheden of uit kansarme milieus.

Wetenschappelijke doelstellingen: 
1) Het in kaart brengen en analyseren van innovatief beleid en innovatieve praktijken in verzorgingstehuizen die gericht zijn op het creëren van omgevingen die de sociale verbondenheid van bewoners in verschillende soorten verzorgingstehuizen in Vlaanderen bevorderen. 

2) Het evalueren van de impact van deze innovaties, de onderliggende veranderingsmechanismen en de contextuele factoren die van invloed zijn op de implementatie en de resultaten ervan. 
 

 1. De Boer B, et al. The Homestead: Developing a Conceptual Framework through Co-Creation for Innovating Long-Term Dementia Care Environments. IJERPH. 2020;18(1):57.

Research Foundation Flanders number: 001525N – 56955